A8lios Weblog

Ένα ερυθρόδερμο μπλόγκ σε μια καπιταλιστική άγρια δύση…

Βιβλίο: Η συμμετοχή των εργαζομένων στην ΕΣΣΔ

Posted by a8lios στο Ιουλίου 24, 2008

[get it!]

Λοιπόν, 3-4 μέρες αφού τέλειωσα το βιβλίο του Ρούση «Ο Λένιν για τη γραφειοκρατία» έκανα μια από τις γνωστές μου ανιχνεύσεις σε βιβλιοπωλεία του Ηρακλείου, όπου και έπεσα πάνω σε αυτό το βιβλίο του Μητρόπουλου, γραμμένο και αυτό (όπως και του Ρούση) το 1984.

Έχει και ένα κωμικοτραγικό background αυτό το βιβλίο που λέτε:

Πριν από αυτό το βιβλίο ο Μητρόπουλος είχε γράψει ένα άλλο, για τις εργασιακές σχέσεις και τον κοινωνικό μετασχηματισμό. Κάτι τέτοιο τέλος πάντων. Και του την είπε τότε ο Νίκος Κοτζιάς, που τότε ήταν στο ΚΚΕ, γιατί σε εκείνο το βιβλίο του δεν αναφερόταν στο τί γίνεται στην ΕΣΣΔ και στις άλλες σοσιαλιστικές χώρες. Έτσι έγραψε το συγκεκριμένο βιβλίο, σαν απάντηση στην «κριτική» του Κοτζιά. Κωμικοτραγική είναι η όλη φάση δε, γιατί ο Μητρόπουλος την εποχή εκείνη ήταν σύμβουλος της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και του Υπουργείου Εργασίας αυτής, ενώ σήμερα ο Νίκος Κοτζιάς, που τότε του έκανε κριτική, είναι πρόεδρος του ΙΣΤΑΜΕ και σύμβουλος του Γιωργάκη Παπανδρέου, ενώ ο Μητρόπουλος στις τελευταίες κινητοποιήσεις για το ασφαλιστικό συμμετείχε στις συγκεντρώσεις του Π.Α.ΜΕ., θέλοντας να τονίσει τις διαφωνίες του με τη ΓΣΕΕ και την ανάγκη απόσυρσης και των αντιασφαλιστικών νόμων Σιούφα-Ρέππα, που η ΓΣΕΕ πλέον τους κάνει γαργάρα.

.

Για το βιβλίο τώρα. Δε μπορώ να πώ ότι το καλύπτει πολύ ολοκληρωμένα το θέμα. Κάθε άλλο. Βασική του αδυναμία είναι ότι ουσιαστικά παραλείπει μια ολόκληρη -και τεράστια σε διάρκεια- περίοδο, την «περίοδο Στάλιν» (έτσι την αναφέρει ο συγγραφέας). Αυτή λοιπόν τη περίοδο από το ’24 μέχρι το ’56, ουσιαστικά χωρίς στοιχεία ή παραπομπές τη βαφτίζει «περίοδο στην οποία βαθμιαία εξαφανίστηκαν όλες οι μορφές συμμετοχής των εργαζομένων στη διαχείρηση της παραγωγής» και …τέλος. Φανταστείτε, ό,τι αναφέρεται για αυτή τη περίοδο 32 χρόνων είναι 2 σελίδες!

Ακόμα ένα μειονέκτημα είναι πως δεν περιέχονται στοιχεία για το πώς και πόσο οι τρόποι συμμετοχής που ήταν καθιερωμένοι κατά περιόδους στην ΕΣΣΔ εφαρμόζονταν στην πράξη. Κρίμα και άδικο!

Παρ’ όλα αυτά έχει να δώσει κάποια πράγματα το βιβλίο. Κυρίως ως προς την ανάλυση του τρόπου συμμετοχής των εργαζομένων στη διαχείρηση της παραγωγής από την αναθεώρηση του Σοβιετικού Συντάγματος το 1977 και δόθε.

Εξηγεί αρκετά αναλυτικά τί συνέβαινε εκεί. Βέβαια προκύπτει και μέσω αυτών των επεξηγήσεων ότι ο συγγραφέας έχει μια διαφορετική αντίληψη από τους κομμουνιστές για τον σοσιαλισμό και τον κεντρικό σχεδιασμό σε αυτόν. Αλλά και πάλι, παίρνεις μια αρκετά καλή εικόνα του πώς λειτουργούσε το όλο πράγμα αυτή την εποχή.

Όπως πάντα βέβαια σε τέτοιες περιπτώσεις, λύνεις 1 απορία και γεννιούνται 10, αλλά τί να κάνουμε? Αν ξέρει π.χ. κάποιος για ποιό λόγο χρειάζονταν να υπάρχουν και «επιτροπές λαϊκού ελέγχου» και «παραγωγικά συμβούλια» και «εργατικές κολλεκτίβες» μέσα στις επιχειρήσεις ας μου πει κι εμένα, γιατί εγώ δε πολυκατάλαβα τί το διαφορετικό κάνανε…

Στο τέλος του βιβλίου δε, περιέχεται μεταφρασμένος ολόκληρος ο νόμος «Για τις εργατικές κολλεκτίβες και την ενίσχυση του ρόλου τους στη διοίκηση των επιχειρήσεων και οργανισμών» που ψηφίστηκε στην ΕΣΣΔ το 1983, την «περίοδο Αντρόποφ» που θα έλεγε και ο συγγραφέας…

Αυτό που πάντως φαίνεται σε κάθε σπιθαμή του βιβλίου, και το αναφέρει και ο συγγραφέας στο τέλος, παρά τις διαφωνίες του με τον τρόπο συμμετοχής των εργαζομένων στην ΕΣΣΔ, είναι πως η συμμετοχή των εργαζομένων στη διοίκηση των επιχειρήσεων στο σοσιαλισμό είναι έτη φωτός μπροστά από την καλύτερη δυνατή συμμετοχή που μπορεί να επιτευχθεί στο καπιταλισμό, αφού προϋπόθεση για να περάσει η συμμετοχή σε άλλο επίπεδο είναι η «κατάργηση της ατομικής καπιταλιστικής ιδιοκτησίας στα βασικά μέσα παραγωγής».

Πού να μην ήταν τότε και ΠΑΣΟΚος δηλαδή…

Advertisements

7 Σχόλια to “Βιβλίο: Η συμμετοχή των εργαζομένων στην ΕΣΣΔ”

  1. compassocap said

    «Αυτό που πάντως φαίνεται σε κάθε σπιθαμή του βιβλίου, και το αναφέρει και ο συγγραφέας στο τέλος, παρά τις διαφωνίες του με τον τρόπο συμμετοχής των εργαζομένων στην ΕΣΣΔ, είναι πως η συμμετοχή των εργαζομένων στη διοίκηση των επιχειρήσεων στο σοσιαλισμό είναι έτη φωτός μπροστά από την καλύτερη δυνατή συμμετοχή που μπορεί να επιτευχθεί στο καπιταλισμό, αφού προϋπόθεση για να περάσει η συμμετοχή σε άλλο επίπεδο είναι η “κατάργηση της ατομικής καπιταλιστικής ιδιοκτησίας στα βασικά μέσα παραγωγής»
    όσο διαχωρίζεται η κατοχή από την ιδιοκτησία ναι είναι. Αλλά όταν αναγνωρίστηκε ο νόμος της αξίας ως στοιχείο της σοσιαλιστικής οικοδόμησης και της σοβιετικής οικονομίας, με αποτέλεσμα τη συντεχνιακή λειτουργία του εργατικού ελέγχου δε θα συμφωνούσα.

  2. Stelios said

    «για ποιό λόγο χρειάζονταν να υπάρχουν και “επιτροπές λαϊκού ελέγχου” και “παραγωγικά συμβούλια” και “εργατικές κολλεκτίβες” μέσα στις επιχειρήσεις»

    Checks and Ballances 🙂

  3. a8lios said

    @compasso
    Αντί σχολίου:
    dsc03534

    😆 . 😆 . 😆

    Πώς με βρίσκετε σαν σκιτσογράφο?

  4. «Πώς με βρίσκετε σαν σκιτσογράφο?»

    Άμα απαντήσω: «Άθλιο» θα το θεωρήσεις κομπλιμέντο ?

  5. a8lios said

    @Βελέντζα
    Γιατί, με παίρνει να το θεωρήσω σαν …κάτι άλλο?

  6. Red Ghost said

    Ο Μητρόπουλος ανήκει σε μια ολιγάριθμη κατηγορία δημόσιων προσώπων που διαβάζει προτάσεις και θέσεις του ΚΚΕ και προβληματίζεται, επιχειρηματολογεί, λέει τι του αρέσει και τι δε θεωρεί ακόμα εφαρμόσιμο. Λέει πως το σύστημα πρέπει να γίνει δικαιότερο.
    Είναι τέτοια η κατρακύλα της δημόσιας αντιπαράθεσης που πλέον θεωρείται δεδομένο πως το σύστημα πρέπει να γίνεται όλο και πιο άδικο για τους εργαζόμενους. Κανένας δεν αντιπαρατίθεται επί της ουσίας με τις απόψεις του ΚΚΕ. Όλοι λένε κάτι σαν: «αυτά είναι ανεφάρμοστα» και καθαρίζουν.
    Δε συμφωνώ ιδεολογικά με το Μητρόπουλο, αλλά πιστεύω πως είναι από τους λίγους ευπρεπείς και έντιμους επιστήμονες που λένε δημόσια τις απόψεις τους. Κρίμα να χαραμίζεται στο ΠΑΣΟΚ.

  7. a8lios said

    @Red Ghost
    Δε ξέρω τί πιστεύει ακριβώς σήμερα.
    Από το συγκεκριμένο βιβλίο δε προκύπτει πάντως ότι θέλει απλά έναν «καλύτερο & δικαιώτερο καπιταλισμό». Φαίνεται να πιστεύει στο αναγκαίο μιας υπέρβασς αυτού. Απλά διακρίνω πως βλέπει σχετικά αποκομμένη την συμμετοχή των εργαζομένων στ διοίκηση της παραγωγής σε σχέση με το κοινωνικό σύστημα.
    Όλα αυτά το ’84 βέβαια.

    Πράματα και θάματα γίναν από τότε.

    Σήμερα δε ξέρω τί απόψεις έχει. Θα θελα να ρίξω κάποια στιγμή μια ματιά στο πρόσφατο βιβλίο του για την ασφάλιση, αλλά να το αγοράσω δε πρόκειται, οπότε δε προβλέπεται…
    Ότι διαβάζει και παίρνει στα σοβαρά τις θέσεις του ΚΚΕ πάντως ναι, φαίνεται ακόμα και από τις εκπομπές του Αφτιά…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: